Van Hout Optiek

Oogonderzoek

Onderzoek aan de ogen is een ruim begrip. Dit kan bestaan uit een simpele ogentest waarmee de ongecorrigeerde gezichtsscherpte globaal word bepaald tot een compleet oogheelkundig onderzoek, inclusief de functie van het zien op het niveau van de hersenen. Bij ons kunt u terecht voor het volgende:

Ogentest
Oogmeting
Optometrisch onderzoek

Fixatie Disparatie

Bovendien geven we hier wat meer uitleg over beroepen, instituten en andere zaken in de 'oogzorg':

Opticien
Oogmeetkundige
Contactlensspecialist
Optometrist
Orthoptist
Technisch Oogheelkundig Assistent
Oogarts
Low-Vision instituten
Refractieve chirurgie

Links

Ogentest

De simpelste en minst effectieve manier om de ogen te testen. Deze test bestaat uit het laten oplezen van letters op een bepaalde afstand om iemand zijn gezichtsscherpte (= visus) te bepalen. Dit zegt nog helemaal niets over een al of niet benodigde sterkte of andere afwijking. Eventueel kan dit aangevuld worden met een computermeting van de ogen, die een ruwe indicatie geeft over de benodigde monoculaire sterkte.

Oogmeting

De standaard oogmeting bestaat uit een monoculaire meting (meting per oog) en een binoculaire meting om de balans tussen de twee ogen te bepalen. Vanzelfsprekend hoort daarbij de bepaling van de visus (gezichtsscherpte) met de oude en de nieuwe correctie. Ook is hierbij een non-contact oogdrukmeting inbegrepen. Ondanks dat deze oogmeting de nodige investering kost in tijd, expertise en apparatuur-investeringen, doen we dit voorlopig nog kosteloos.

Optometrisch onderzoek

Indien een normale oogmeting geen oplossing geeft voor de klachten, of wanneer er van een andere afwijking sprake is dan alleen de oogsterkte, kan een uitgebreider optometrisch onderzoek noodzakelijk zijn. Als geregistreerd optometrist hebben we de nodige expertise in huis om een uitgebreider optometrisch onderzoek uit te voeren en zullen we onderdelen hiervan uitvoeren indien het nodig is.
In de nabije toekomst zal dit optometrisch onderzoek verder toegepast gaan worden. Hieraan zullen dan wel kosten verbonden zijn.

Onderzoek Fixatie Disparatie

Een compleet functioneel oogonderzoek naar fixatie disparatie duurt ongeveer drie kwartier. De kosten van dit onderzoek bedragen € 45.-. Deze kosten worden waarschijnlijk niet vergoed door uw zorgverzekeraar. Bij aanschaf van een bril wordt de helft in mindering gebracht op de aanschafprijs van de bril.

Beroepen in de oogzorg

Opticien

Opticiens zijn binnen bepaalde limieten in staat om een bril aan te meten, te vervaardigen en af te leveren. De limieten hebben o.a. te maken met de leeftijdsgrenzen van de cliënten en de sterkte van de aan te meten glazen. Ze zijn meestal werkzaam in een optiekwinkel en de belangrijkste werkrelatie ligt bij de contactlensspecialisten en de optometristen. De opleiding is op MBO-niveau

Oogmeetkundige

Voor de oogmeetkundigen gelden dezelfde omschrijvingen als voor opticiens. Oorspronkelijk waren dit opticiens die na de MBO-opleiding optiek door middel van een vervolgopleiding in staat waren tot het opmeten van oogafwijkingen. Tegenwoordig is deze opleiding verweven in de opleiding tot opticiens. Ze zijn meestal werkzaam in een optiekwinkel en de belangrijkste werkrelatie ligt bij de opticiens, contactlensspecialisten en de optometristen.

Contactlensspecialist

Naast het uitoefenen van het beroep opticien, is de contactlensspecialist binnen bepaalde limieten in staat tot het zelfstandig voorschrijven, aanmeten en verstrekken van contactlenzen. Contactlensspecialisten kunnen werkzaam zijn in optiekwinkels, contactlensinstituten, oogheelkundige en optometristen praktijken en ziekenhuizen. De belangrijkste werkrelatie is met opticiens en optometristen. Contactlensspecialisten hebben de MBO-opleiding optiek gevolgd met daarna een vervolgopleiding tot contactlensspecialist.

Technisch Oogheelkundig Assistent

Een Technisch Oogheelkundig Assistent assisteert de oogarts bij spreekuren en ingrepen en bij het verrichten van oogmetingen en oogfunctie-onderzoeken. In sommige gevallen kan de TOA zelf visuele hulpmiddelen voorschrijven en aanmeten. De TOA werkt in de tweedelijns oogzorg onder verantwoordelijkheid van de oogarts. De opleiding is een MBO-opleiding die gevolgd kan worden indien men in een oogartspraktijk werkzaam is.

Optometrist

De optometrist is werkzaam is in de eerstelijns oogzorg en betrokken bij de screening op oogaandoeningen met behulp van daartoe geëigende apparatuur of door het toedienen van voor het onderzoek noodzakelijke diagnostische farmaca. De meeste optometristen zijn werkzaam binnen de optiekbranche en oogheelkundige centra. De belangrijkste werkrelatie binnen de optiekbranche is met de opticien en contactlensspecialist en in oogheelkundige centra is de oogarts de belangrijkste werkrelatie. In de toekomst zullen deze werkrelaties zich ook meer uitbreiden tot de huisarts. De wettelijk beschermde titel optometrist wordt verkregen na het behalen van het betreffende HBO-diploma.

Orthoptist

Een orthoptist verricht oogheelkundig onderzoek, stelt diagnoses en behandelt oogafwijkingen die te maken hebben met of worden veroorzaakt door de oogstand, de oogbewegingen en/of de samenwerking tussen beide ogen. Hierbij valt te denken aan oogspierdefecten, scheelzien of een lui oog. Een orthoptist is werkzaam in de tweedelijns oogzorg, oefent een zelfstandig beroep uit en werkt meestal in een oogheelkundige praktijk. De belangrijkste werkrelatie is de oogarts en in mindere mate de optometrist en de huisarts. De wettelijk beschermde titel orthoptist wordt verkregen na het behalen van het betreffende HBO-diploma.

Oogarts

De oogarts houdt zich bezig met de diagnostiek en behandeling van afwijkingen van het oog, het visuele systeem, de oogkas, de oogleden en de traanwegen. De oogarts is werkzaam in de tweedelijns gezondheidszorg, meestal in ziekenhuizen maar ook in extramurale praktijken. De opleiding volgt na het artsexamen met een 5-jarige specialistische opleiding tot oogarts.

Low-vision instituten

Helaas komt het voor dat zowel de oogarts als de optometrist of de opticien de gezichtsscherpte met een bril niet kan verbeteren. Heeft zo iemand dan een erg lage gezichtsscherpte (= low-vision) dan kan het functioneren hierdoor erg beperkt worden. Voor blinden en slechtzienden zijn er echter wel allerlei hulpmiddelen om toch redelijk te kunnen functioneren. Niet alleen in de vorm van loepen of leesglazen, maar ook voor andere gebruiksartikelen. Bij de Low-vision instituten (zie onderstaande links) hebben ze een uitgebreid scala van dit soort hulpmiddelen. In onze regio is hoofdzakelijk Sensis actief.

Refractieve chirurgie

In de afgelopen jaren heeft de refractieve chirurgie zich ontwikkeld als alternatief voor brillen of contactlenzen. Deze refractieve chirurgie is en blijft echter een medische ingreep aan een volkomen gezond oog, die niet meer ongedaan gemaakt kan worden. Met onderstaande informatie proberen we een idee te geven wat deze refractieve chirurgie inhoudt en wat wij ervan vinden.

Het gedeelte van het oog waar de refractieve chirurgie plaatsvindt is het hoornvlies (zie anatomie). Dit is het heldere vlies wat voor de iris ligt waarin zich de pupilopening bevindt. De bolle vorm van dit hoornvlies komt overeen met een lens met een sterkte van ongeveer +40.00 tot +45.00 dioptrie.Bij de refractieve chirurgie wordt dit hoornvlies door middel van een laser in vorm aangepast waardoor een minder of meer bolle vorm ontstaat. Zou bv de sterkte van deze bolvorm bij iemand +43.00 bedragen en heeft deze persoon een sterkte van -5.00, dan zou de vorm van dit oog afgevlakt moeten worden tot een sterkte van +38.00.
Een andere manier om de sterkte te corrigeren is het plaatsen van een lensje in het oog wat voor de iris wordt geplaatst. Hierbij wordt in de rand van het hoornvlies een kleine opening gemaakt waardoor een lensje naar binnen wordt geschoven wat op de iris wordt vastgezet.

In de diverse publicaties wordt gesproken over de diverse lagen van het hoornvlies. Deze lagen bestaan (van voor naar achter) uit het epitheel, het membraan van Bowman, het stroma, het membraan van Descemet en het endotheel. De totale dikte van het hoornvlies bedraagt ongeveer 0.5 tot 0.6 mm waarvan het stroma de meeste ruimte in neemt (0.4 tot 0.5 mm dik). Bij de meeste laser-behandelingen wordt alleen het stroma in vorm aangepast.

Ook van belang is de pupildiameter. Bij weinig licht ’s-nachts zal de pupil ver open staan en kan de diameter 7 tot 9 mm bedragen. Bij veel licht overdag zal de pupil verkleinen van 2 tot 4 mm. Over het algemeen kan gezegd worden dat de pupildiameter met het toenemen van de leeftijd steeds kleiner wordt (vandaar dat oudere mensen meer licht nodig hebben). Het gebied wat met een laser behandeld wordt zal afhankelijk van de sterkte 7 tot 9 mm bedragen. Hoe hoger de sterkte, hoe kleiner het gebied. Bovendien bevindt zich aan de rand van dit behandelde gebied een overgangszone die optisch niet zuiver is. Bij iemand met een hoge sterkte en een grote pupil kan dit bij weinig licht een storend beeld veroorzaken.

Problemen als contrastverlies en schaduwbeelden zijn verschijnselen die soms na een behandeling kunnen overblijven en ook op langere termijn niet verdwijnen. Deze beelden kunnen voor een gedeelte vergeleken worden met verontreinigde contactlenzen of vettige brilleglazen. Bij deze gevallen is het probleem dan wel simpel oplosbaar. Ontstaan deze verschijnselen na refractieve chirurgie en verdwijnen ze niet binnen een halfjaar dan is dit over het algemeen definitief.
Of dit storend is zal van persoon tot persoon variëren. Bij de wat minder kritische kijker valt contrastverlies met verontreinigde zachte contactlenzen vaak ook niet op. Je went er als het ware langzaam aan en het valt na vervanging van de lenzen pas op dat de wereld weer helderder is geworden. Indien iemand erg kritisch is wat zijn gezichtsscherpte betreft en daarom vaak ook snel last heeft van een vlekje op zijn brilleglas of een iets vettige contactlens, dan valt het bij voorbaat al nadelig uit wanneer er een kleine onvolkomenheid overblijft na refractieve chrirurgie.

Goed zien blijft natuurlijk een subjectief iets. Iemand met een sterkte van -5.00 kan bijvoorbeeld met een bril of lenzen misschien 100% gezichtsscherpte hebben, maar zal zonder bril waarschijnlijk niet verder komen dan 5%. Als dan het resultaat na refractieve chirurgie zonder bril of lenzen uitkomt op 80% betekent dit natuurlijk een enorme verbetering ten opzichte van de 5% voor de behandeling. Feit blijft natuurlijk dat de oorspronkelijk behaalde gezichtsscherpte met bril/lenzen van 100% toch met 20% verminderd is. Wel kan men in dit geval natuurlijker gemakkelijk vooruit zonder bril.

Ook wordt er vaak vermelding gemaakt van ‘nooit meer een bril nodig’ of ‘de behandeling is net zo duur dan 10 jaar brillen’. Ondanks een minimum leeftijd van 18 jaar en een stabiele sterkte van minstens één jaar is er nog geen garantie dat de sterkte niet meer veranderd. Natuurlijk kan bij een naderhand ontstane lichte sterkte (of een zwakke overblijvende sterkte na de behandeling) een bril voor TV-kijken en autorijden voldoende zijn, maar je moet toch weer aan een bril. Bovendien zal een leesbril rond de leeftijd van 45 jaar toch nodig zijn.

Op internet en in de nieuwsgroepen is er nog veel meer informatie te vinden over refractieve chirurgie. Natuurlijk worden daar de complicaties of storende beelden die kunnen ontstaan overmatig belicht. Iemand die wat te klagen heeft kan daar natuurlijk uitstekend zijn verhaal kwijt, maar een ander die nergens last van heeft zie je en hoor je niet. De kans dat er complicaties en of storende beelden ontstaan is procentueel natuurlijk erg klein, maar als je deze kans treft heb je natuurlijk wel problemen. Bij onderstaande links zijn wat verwijzingen te vinden naar deze sites.